Auður Ava Ólafsdóttir – Blizna

Przekład: Jacek Godek

Wydawnictwo Poznańskie – Seria Dzieł Pisarzy Skandynawskich, Poznań 2020

Czy świat za mną zatęskni? Nie.
Czy świat beze mnie będzie uboższy? Nie.
Czy świat da sobie radę beze mnie? Tak.
Czy świat jest lepszy teraz, kiedy się na nim zjawiłem? Nie.

Co zrobiłem, aby go poprawić? Nic.

Auður Ava Ólafsdóttir (1958) jest islandzką pisarką oraz poetką. W roku 1998 zadebiutowała powieścią pt. Upphækkuð jörð. Szerokim echem odbiła się jednak jej powieść pt. Afleggjarinn, która została przetłumaczona na 23 języki oraz sprzedała się w liczbie 400 000 egzemplarzy. Mimo że po wydaniu Afleggjarinn, Auður Ava Ólafsdóttir została nominowana do Nagrody Literackiej Rady Nordyckiej(2009), autorka otrzymała powyższe wyróżnienie w 2018 roku za powieść pt. Blizna.

Jonas Ebeneser wyraźnie stawia uczynki ponad słowa. Niestabilny emocjonalnie mężczyzna pragnie zbawić cały świat dookoła, zapominając tym samym o sobie. Mężczyzna zatraca się w negatywnych myślach, które z każdym dniem zbliżają go do upadku. Jego problemy mają korzenie zarówno w psychice bohatera, jak i poprzez zachowania otaczających go ludzi, którzy wydają się być kochający oraz wspierający. Małomówność Jonasa oraz sam brak ukazania powieści z perspektywy innych postaci bezpośrednio sprawiają, iż czytelnikowi z trudem przychodzi ocena, czy prawidłowa jest jedynie wizja Jonasa oraz jego interpretacja poszczególnych zdarzeń. Empatia wobec otaczającego świata oraz chęć niesienia pomocy słabszym sprawiają, iż główny bohater może być postrzegany jako dobry człowiek. Ale czy rzeczywiście tak jest?

Postać Jonasa Ebenesera wywołuje skrajnie ambiwalentne oraz kontrastowe uczucia. Planowanie samobójstwa świadczyć może zarówno o samotności i zagubieniu człowieka, jak również o egoistycznym podejściu do życia, które i tak(według samego bohatera) dąży ku upadkowi. Z jednej strony przedstawiony jest życzliwy, pomocny mężczyzna, a z drugiej-całkowicie kontrastowo zagubiony egocentryk, który poprzez śmierć szuka ukojenia dla błądzącego na świecie ciała.

Sam styl powieści pozwala na przyjemną oraz pełną refleksji lekturę. Poszczególne zdania mające charakter ciekawostek świetnie wkomponowane są w treść utworu i tworzą z nim spójną całość. Brak rozbudowanych opisów oraz prostota przekazu na pozór mogą wydawać się wadą, jednak według mnie, w Bliźnie taki styl jest całkowicie uzasadniony i zrozumiały. Odzwierciedla on charakter i usposobienie głównego bohatera. Mężczyzna wydaje się być konkretny, lecz spokojny, co doskonale obrazuje styl powieści.

Autorka od pierwszej do ostatniej strony doskonale żongluje emocjami odbiorcy. Przystępny język, forma oraz zręcznie wplecione elementy ironii sprawiają, iż czytelnikowi z łatwością przychodzi utożsamienie się z poszczególnymi bohaterami oraz ich osobistymi tragediami. Powieść daje do zrozumienia, iż każdy człowiek, bez względu na pochodzenie i personalne przeżycia, nosi na swym ciele bliznę, niepodobną do żadnej innej.

Powieść polecam w szczególności osobom, które lubią realistyczne oraz świeże spojrzenie na świat oraz aktualne wydarzenia. Powieść z pewnością można odnieść do wielu aktualnych problemów występujących wśród określonych grup społecznych. Książka posiada liczne alegorie, dzięki którym czytelnik podporządkowuje miejsca, postacie oraz ich zachowania do obecnych zdarzeń. Warto również wspomnieć o wadach książki. Z początku fabuła jest monotonna, a wręcz pewnymi momentami nużąca. Przebrnięcie przez pierwsze strony książki nie sprawia łatwości, jednak im bliżej wyjazdu głównego bohatera do kraju niedawno ogarniętego wojną, tym akcja przybiera tempa. Od tego momentu lektura staje się ciekawsza mimo niewielkiej ilości zwrotów akcji.

Oprócz samej autorki „Blizny”, przyjemność płynącą z samego doświadczenia czytania powieści należy zawdzięczać znakomitemu tłumaczeniu, które zostało wykonane przez Jacka Godka. Mając na swoim koncie wiele tłumaczeń literatury islandzkiej i tym razem przekład pozwolił na swobodną, a zarazem pasjonującą lekturę.

Natalia Baczewska

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s