Pierwsza oficjalna królewska kochanka w Szwecji

Pierwsza oficjalna królewska kochanka w Szwecji

Opracowała: mgr Barbara Bieniek (UŚ)

On był 54-letnim żonatym władcą oraz sławnym kobieciarzem. Ona z kolei zaledwie niewinną 16-latką sprzedaną przez zadłużonego ojca. O ile dzisiaj takie relacje między siwiejącym królem a młodą dziewczyną wywołałyby kontrowersje, o tyle wówczas, w XVIII-wiecznej Szwecji, romans między Fryderykiem I a Hedvigą Taube był czymś w rodzaju reality show.

Piękna jak obrazek, o korpulentnych kształtach i lazurowych oczach stała się królewską kochanką, kiedy to pewnego dnia król pojawił się w domu jej rodziców. To była miłość od pierwszego wejrzenia. Przynajmniej ze strony króla. Młoda Hedviga, wręcz przeciwnie, była niemile zaskoczona i przerażona. Niechętnie opuściła swój rodzinny dom w 1731 roku, aby zamieszkać w zamku. Według współczesnych źródeł podobno przez łzy lamentowała
i wypowiadała coś w stylu:

Mój los jest zbyt ciężki, by móc go nieść. Jestem zmuszona narazić swój honor, aby ratować moją rodzinę przed długami.

Christina Maria z domu Falkenberg za wszelką cenę chciała ochronić swoją córkę. Od razu wyrzuciła pierwsze prezenty, które podarował jej dwór. Jednak ojca przyszłej królewskiej kochanki, Edvarda Didrika, łatwiej było przekonać lub przekupić. Od razu spostrzegł okazję do uwolnienia się od ciężkich długów, których narobił w wyniku hazardu oraz pijackich rozrób. Poza tym, król obiecał mu, jego synom i krewnym awans społeczny.

Hedviga ukrywała się jako dwórka u królowej Ulryki Eleonory, siostry Karola XII. Jednak przebywanie na dworze sprawiało ogromny ból nastolatce. Hedviga płakała i błagała, żeby nie musieć spać w jednym łóżku ze ,,starcem’’ (Fryderyk I był starszy od niej ponad trzy razy), jak go nazywała.

1. Hedviga Taube

Zimą 1733-34 Hedviga Taube była w pierwszej ciąży. Kiedy brzuch stawał się coraz bardziej widoczny, królowa zwróciła się do dwórki, aby usunęła się w cień i udawała chorą. W zamku Karlbergs urodziła córkę, Mamsell Erlich, która zaraz po narodzinach została przewieziona do macochy; wdowy po kapitanie, mieszkającej na ulicy Prästgatan. Informacji o narodzinach nie dało się w żaden sposób ukryć. Nieco później Hedviga ponownie zaszła w ciążę. Tym razem powiła syna Fryderyka Wilhelma. Król uznał to za znak, aby ogłosić Hedvigę oficjalnie swoją metresą, czyniąc ją automatycznie pierwszą metresą w historii Szwecji. To, co pomyślała sobie wówczas królowa Ulryka, każdy się domyśla. Oczywiście, świadoma była tego, że poślubiła kobieciarza, jednak fakt, że kochanką została o 26 lat młodsza dworzanka było ciosem poniżej pasa. Decyzja króla sprawiła, że Hedviga przestała pełnić swoje dotychczasowe funkcje
i zyskała nowe miejsce pobytu w mieście. Jednocześnie królowa chciała uniknąć otwartego skandalu. Kiedy Ulryka Eleonora zwierzyła się swojej przyjaciółce, Emerenti von Düben, ta udzieliła królowej radę:

Podobnie jak księżyc podąża swoją drogą po niebie i nie zwraca uwagi na szczekanie psów, tak i Ty, Wasza Wysokość, pogardzaj tymi plotkami, które powstają z powodu godnego pożałowania i nierozsądnego związku.

Wszyscy zatem wiedzieli, ale nikt nie mógł nic zrobić.

2. Fryderyk I Heski

Hedviga, co nawet krytycy muszą uznać, była przesympatyczną, słodką i przyjazną osobą. Przede wszystkim była mądra, ponieważ wkrótce zaczęto podejrzewać, że to ona wpływała na królewskie nominacje nowych urzędników i przywódców. Szczególnie od momentu narodzin  trzeciego dziecka 17 marca 1735, Karola Edwarda, król odwiedzał ją regularnie, co stanowiło dogodną okazję na kształtowanie decyzji władcy. Ponadto Hedviga organizowała przyjęcia, które były punktem spotkań stronnictwa kapeluszy. Wszyscy zdali sobie sprawę, że nastoletnia Hedviga częściowo rządziła Szwecją niejawnie. Tak też myślał francuski ambasador Casteja, który zaproponował metresie 100 000 liwrów za szpiegowanie na rzecz Francji. Mogłaby wówczas wpływać na króla, aby bardziej sprzyjał francuskiemu interesowi, co finansowo miałoby opłacać się Szwecji. Hedviga jednak odrzuciła propozycję, pozostając lojalną swojemu panu i władcy, któremu w przeciwieństwie do niej, nieobce było łapówkarstwo. Kochanka króla również nie była bez winy. Kiedy arcybiskup Jöns Steuchius oskarżał Kościół o przyjęcie biernej postawy względem grzesznego związku między królem a młodą kobietą, Hedviga potajemnie wręczyła duchownemu pokaźną sumę. Krytyka momentalnie zanikła.

Poważnego znaczenia nabrała plotka o potajemnych zaślubinach króla z kochanką. Również współcześnie wielu ekspertów potwierdza tę informację. Kiedy proszono króla
o odpowiedź na postawione zarzuty o poligamię, odpowiedział on w kilku słowach:

Za dużo mówi się o tym, co nie jest prawdą.

Fryderyk, broniąc swojego dobrego imienia, raz przytaczał cytaty z Pisma Świętego (,,kto jest bez winny niech pierwszy rzuci kamieniem’’), a innym razem wskazywał na córkę biskupa Gretę Benezlię, która była uwikłana w podobne skandale. Zdarzało się, że władca tłumaczył, że jego poddani obiecali uczynić go królem, a nie by być częścią jego prywatnego życia. Hedviga również brała udział w królewskiej strategii radzenia sobie z krytyką ich prywatnego życia. Jednak ją także bezpośrednio dopadli obrońcy godności Szwecji. Kiedy wytłumaczono jej, że musi zakończyć ze swoim rozpustnym życiem, wzięła chusteczkę
i zaczęła płakać.

3. Ulrika Eleonora

Kobieta zniknęła tak szybko, jak zdążyła pozostawić wszystkim, w tym kochanej królowej, która tylko się zamartwiała, czym skróciła swój żywot, naszej kochanej ojczyźnie nieopisaną i nieuleczalną ranę.

Duchowni namawiali Hedvigę aby opuściła sztokholmskie otoczenie i udała się w niemieckie strony. Pozornie tak uczyniła, choć naprawdę pozostała w Nyköping, gdzie czekała na stosowną chwilę u znajomego. Hedviga w tym czasie doprowadziła do zajęcia stanowisk w Riddarhuset przez swoich synów i zdobycia przez nich niemieckich tytułów szlacheckich.

Kiedy królowa zmarła w 1741 roku tron okazał się być na wyciagnięcie ręki. Królewskie uczucia do szwedzkiej metresy z wiekiem pogłębiały się i niemalże doprowadziły do ujawnienia planów ożenienia się króla z metresą i uznania nieślubnych dzieci. Jednak wraz
z narodzinami czwartego dziecka, Hedvigi Amalii, Hedviga Taube nagle zachorowała oraz dostała wysokiej gorączki. Poród był bardzo ciężki i wpłynął na zachowanie kobiety. Cierpiąca Hedviga Taube przeklęła swojego ojca za jej los oraz wyrzuciła królewskie prezenty dostarczone z okazji narodzin dziecka. Bardzo bała się piekła i groziła królowi ciężką
i niekończącą się karą. 11 lutego 1744 r. pierwsza oficjalna królewska kochanka zmarła mając tylko 29 lat. Niepotwierdzona plotka głosi, że została otruta przez brata króla, Wilhelma
z Hesji, żeby uchronić stan tamtejszego Skarbu Państwa. Apanaże Hedvigi nie pochodziły bowiem od szwedzkich podatników, ale od Skarbu Państwa w Hesji, którym zarządzał sam król, co sprawiło, że dworski romans stał się moralnym problemem. Prawdą jest jednak to, że 16-letnia dziewczyna potrafiła zadbać o samą siebie i stać się niezwykle zamożną kobietą. Spadek jaki po sobie pozostawiła, oprócz 17 różowych sukienek, obejmował olbrzymi majątek, biżuterię, dobrze wyposażoną bibliotekę i pozłacany serwis. Na dzisiejsze pieniądze jej majątek wynosił 250 milionów koron szwedzkich.

Słownictwo:

  • Kärlek vid första ögonkastet – miłość od pierwszego wejrzenia
  • Vacker som en dag – piękny jak obrazek
  • Att förfoga över – rozporządzać
  • Att förbli lojal mot – pozostać lojalnym czemuś/komuś
  • Den som är utan synd kasta första stenen – „kto jest bez winny niech pierwszy rzuci kamieniem’’
  • Ett prästerskap – duchowieństwo
  • En kvarlåtenskap – spadek

Zdjęcia:

  1. http://www.artnet.com/artists/georg-engelhardt-schr%C3%B6der/portr%C3%A4tt-av-hedvig-ulrika-taube-f%C3%B6dd-31-oktober-tiwvCG1O9uxhpsYMHk2FBA2(12.12.2021).
  2. https://pl.wikipedia.org/wiki/Fryderyk_I_Heski(12.12.2021).
  3. http://www.artnet.com/artists/anonymous-18/portr%C3%A4tt-av-ulrika-eleonora-dy-drottning-av-07oFMnU1R0xtu0ysgymsRQ2(12.12.2021).

Tekst powstał w oparciu o artykuł ,,Hedvig taube’’ autorstwa Pettera Karlssona, opublikowany w Svenska Öden & Äventyr, nr 12/2021

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s