Kto jest najważniejszym Szwedem?

Kto jest najważniejszym Szwedem?

Opracowała: mgr Barbara Bieniek (UŚ)

Karol XVI Gustaw? Greta Thunberg? Astrid Lindgren? Olof Palme? Na to pytanie odpowiedział Petter Karlsson autor książki pt. ,,Historiens 100 viktigaste svenskar’’.

– Można powiedzieć, że Zlatan Ibrahimović. Nie tylko dlatego, że przyczynił się do integracji szwedzkiego społeczeństwa, ale także doprowadził do wzrostu zainteresowania piłką nożną w Szwecji oraz zmienił postrzeganie interesu kolektywnego przez Szwedów. Jednak zarówno Zlatan, jak i Greta Thunberg, których można uplasować na tym samym poziomie pod względem kształtowania szwedzkiego społeczeństwa, muszą ustąpić pierwszeństwa. W szerszej perspektywie są oni marginalnymi postaciami w porównaniu do jednej osobistości, która znacząco wyróżnia się w szwedzkiej historii. Mowa o Gustawie Wazie lub, jak to zwykł się podpisywać w listach, Göstaffie Erikssonie. Waza objął tron w 1523 r., kiedy to jeszcze nie istniało coś takiego jak szwedzki naród. To właśnie za jego rządów po raz pierwszy Szwecja stała się prawdziwym państwem pod względem centralizacji władzy, płacenia podatków, biurokracji, bezpieczeństwa pracy, zabezpieczenia dróg i zaopatrzenia w żywność. Choć Erik Gustaf Geijer opisał panowanie króla Wazy jakoby ,,Szwecja była jedną wielką stodołą”, to warto wiedzieć, że polityka Gustawa przemieniła Królestwo Szwecji w jedno z najbogatszych spichlerzy Europy i najsilniejszą potęgę wojskową.

Gustaw I Waza

Osiągnięcia i dokonania króla Gustawa Wazy:

  • wyprodukowano armaty z brązu z przetopionych dzwonów;
  • pokonano króla Krystiana II oraz krnąbrnych panów, którzy służyli Lubece;
  • stłumiono rebelię w Smålandii;
  • zamknięto klasztory i dwory;
  • skonfiskowano dębowe i bukowe lasy;
  • stworzono pierwszą potężną flotę;
  • wybudowano zamki i twierdze;
  • zmodernizowano  przemysł żelazny;
  • sprowadzono tłumaczenia Biblii, które przez 400 lat wpływały na rozwój języka szwedzkiego;
  • podniesiono rangę miasta Sztokholmu, opisywanego przez zagranicznych emisariuszy jako opóźniona, śmierdząca i zapuszczona wieś;
  • nastąpiła konwersja z katolicyzmu na protestantyzm, a kościół został wyjęty spod kontroli Rzymu;
  • wprowadzono zawody narciarskie, zwane dzisiaj Vasaloppet, których tradycja będzie trwać w marcu 2022 r. od 100 lat (regularnie zaczęto je organizować od 1922 r.).  

Słownictwo:

  • Att jämföra med – porównywać z
  • Att underteckna – podpisywać
  • Att innebära – oznaczać  
  • Att besegra – pokonać
  • Ett kloster – klasztor
  • En skog, ar – las, lasy
  • En järnindustri – przemysł żelazny
  • En utveckling – rozwój
  • Ett sändebud – wysłannik
  • En betydelse – znaczenie

Zdjęcie:

  1. 12 stycznia. W 1528 roku Gustaw I Waza został królem Szwecji,

https://twojahistoria.pl/encyklopedia/kalendarium/co-sie-zdarzylo-12-stycznia/(02.01.2022).

Tekst powstał w oparciu o artykuł ,,Vem har varit den viktigaste svensken?’’ opublikowanego w Svenska Öden & Äventyr nr 1/2022.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s